Bölge Hisselerinin Beklenen Değeri: Fiyat, Temettü ve Endeks
Milyoner Kulübü'nde her bölgenin bir hissesi vardır ve fiyatı bölgenin endeksine bağlıdır: 30.000 + 8.000 × endeks. Hisse iki yoldan kazandırır. Endeks yükselince fiyatı artar, Başlangıç'tan her geçişinde de temettü öder: 3.000 + 1.500 × endeks, en az 0. Aşağıda bu iki kalemi birleştirip farklı endekslerdeki hisselerin beklenen değerini hesaplıyoruz. Endeksin kendisinin nasıl işlediğini önce okumak istersen BORSA karesi ve bölge borsası yazısına bak.
Temettü getirisi: endeks yükseldikçe artar
| Endeks | Hisse fiyatı | Temettü | Temettü / fiyat |
|---|---|---|---|
| −2 | 14.000 ₺ | 0 ₺ | %0 |
| −1 | 22.000 ₺ | 1.500 ₺ | %6,8 |
| 0 | 30.000 ₺ | 3.000 ₺ | %10 |
| +1 | 38.000 ₺ | 4.500 ₺ | %11,8 |
| +2 | 46.000 ₺ | 6.000 ₺ | %13,0 |
| +3 | 54.000 ₺ | 7.500 ₺ | %13,9 |
Temettü her tur değil, senin Başlangıç'tan her geçişinde ödenir. Her atışta toplamı seçersen ortalama 7 kare ilerlersin ve 28 karelik rotayı yaklaşık 4 atışta dolaşırsın. Zarlardan birini seçtiğin atışlar bu süreyi uzatır; kabaca her 4–5 turda bir temettü alırsın.
Fiyat hareketi: tur sonunda ne beklenir?
Her tur sonunda zirvede (+3) olmayan bölgelerden biri rastgele bir kademe yükselir, dipte (−2) olmayanlardan başka biri bir kademe düşer. Aşağıdaki hesaplarda diğer bütün bölgelerin ortada olduğunu varsayıyoruz.
- Endeks −1 ile +2 arasında: Altı bölgeden biri yükselir: 1/6. Düşme de 1/6'dır (yükselen bölge dışarıda kalır, kalan beş bölgeden biri seçilir: 5/6 × 1/5). Beklenen fiyat değişimi 0'dır.
- Endeks +3'te: Yükselemez. Yükselen bölge diğer beşten seçilir, düşecek bölge de geri kalan beş bölgeden biri olur, bu yüzden düşme olasılığı 1/5'tir. Beklenen değişim tur başına −8.000 × 1/5 = −1.600 ₺.
- Endeks −2'de: Düşemez. Yükselme olasılığı 1/6'dır. Beklenen değişim tur başına +8.000 × 1/6 ≈ +1.333 ₺.
Bunlara iki yukarı yönlü etki eklenir. BORSA karesine her gelişte zirvede olmayan bir bölge bir kademe yükselir. Kartlardan Ege'ye Yeni Havalimanı ve Bodrum Festival Sezonu kendi bölgelerini 2 kademe yükseltir, Boğaz'da İmar Krizi ise Boğaz Hattı'nı 2 kademe düşürür. Ege İncileri ve Bodrum Yarımadası hisseleri bu yüzden hafif bir rüzgâr arkalarında, Boğaz Hattı hisseleri ise karşılarında oynar.
Üç örnek: bir tur boyunca beklenen getiri
Hesap, hisseyi alıp Başlangıç'tan bir kez geçene kadar, yani yaklaşık 4 tur tuttuğun durum için. Endeks kenardan ayrıldıktan sonra beklenen hareketin 0 olduğunu kabul ediyoruz; BORSA karesi ve kartlar hesaba dahil değil.
0'daki hisse: 30.000 ₺
Fiyat hareketinin beklenen değeri 0'dır. Başlangıç'tan geçince 3.000 ₺ temettü alırsın. Beklenen getiri yaklaşık +3.000 ₺, yani %10. Endeks bu arada bir kademe oynarsa hissenin değeri 22.000 ya da 38.000 ₺ olur; ortalama sabit kalsa da tek oyunda sonuç dalgalıdır.
+3'teki hisse: 54.000 ₺
Her tur %20 düşme olasılığı vardır. Endeksin hâlâ +3'te olma olasılığı turdan tura 1; 0,8; 0,64; 0,512 olur. Beklenen fiyat kaybı 1.600 × (1 + 0,8 + 0,64 + 0,512) = 1.600 × 2,952 ≈ 4.700 ₺ eder. Temettü endeks +3'te kalırsa 7.500 ₺'dir, ama dört tur sonunda düşmüş olma olasılığı yaklaşık %59'dur ve o zaman 6.000 ₺'ye iner. Kabaca beklenen getiri +1.900 ile +2.800 ₺ arasıdır, yani fiyatın yalnızca %3,5–5'i. Zirvedeki hisse yüksek temettüye rağmen 0'daki hisseden daha az kazandırır.
−2'deki hisse: 14.000 ₺
Temettüsü 0'dır ama düşemez. Endeksin hâlâ −2'de olma olasılığı turdan tura 1; 5/6; 25/36; 125/216 olur. Beklenen fiyat kazancı 1.333 × (1 + 0,833 + 0,694 + 0,579) ≈ 1.333 × 3,106 ≈ 4.100 ₺ eder. Dört tur içinde yükselme olasılığı 1 − (5/6)⁴ ≈ %52'dir; yükselirse 1.500 ₺ temettü de gelir. Beklenen getiri yaklaşık 4.100 + 0,52 × 1.500 ≈ 4.900 ₺, yani fiyatın üçte birinden fazlası.
Sonuç: dipteki hisse en yüksek beklenen getiriyi, zirvedeki hisse en düşüğünü verir. Botların da hisseyi zirvede satıp dipteki bölgeden alması bu yüzden mantıklıdır.
Kartlarla gelen büyük sıçramalar
Elinde 5 Bodrum Yarımadası hissesi var ve endeks 0'da: değeri 5 × 30.000 = 150.000 ₺. Bir rakip Bodrum Festival Sezonu kartını çeker ve endeks +2'ye çıkar. Hisselerin 5 × 46.000 = 230.000 ₺ eder; kimse senin adına zar atmadan net servetin 80.000 ₺ artar. Başlangıç'tan geçişteki temettün de 15.000'den 30.000 ₺'ye çıkar.
Ters yönde: 5 Boğaz Hattı hissen 0'dayken Boğaz'da İmar Krizi çıkarsa endeks −2'ye iner. Hisselerin 5 × 14.000 = 70.000 ₺'ye düşer (−80.000 ₺) ve temettü kesilir.
BORSA karesinin değeri
BORSA karesine geldiğinde rastgele bir bölge bir kademe yükselir ve o bölgeden 1 bedava hisse alırsın. Bütün bölgeler 0'dayken bu hisse yükselmiş fiyattan, 38.000 ₺ değerindedir. Bir bölgeden 3 hissen varsa, seçilenin o bölge olma olasılığı 1/6'dır ve olursa elindeki hisseler 3 × 8.000 = 24.000 ₺ değer kazanır. Bu da ortalama 24.000 / 6 = 4.000 ₺ ek beklenen değer demektir. Zar seçimi sana birden çok seçenek sunduğunda BORSA karesi iyi bir duraktır.
Hisse ile tapu arasındaki fark
- Oynaklık: 0'da bir kademe, 30.000 ₺'lik hissenin değerini 8.000 ₺ (%27) değiştirir. Aynı kademe tapu değerini yalnızca %10, kirasını %15 değiştirir.
- Nakde çevirmek: Hisseyi kendi sıranda zar atmadan önce güncel fiyattan satabilirsin; alış ve satış fiyatı aynıdır. Borç anında tapular güncel değerinin %80'ine giderken hisseler tam fiyatından satılır.
- Denge Fonu: Fon, net serveti en yüksek oyuncunun nakdinin %8'ini alır. İki kişilik bir masada 400.000 ₺ nakitle liderken fona 32.000 ₺ ödersin; 150.000 ₺'sini hisseye çevirmişsen nakdin 250.000 ₺ olur ve 20.000 ₺ ödersin. Servet Vergisi ise net servetin %5'idir; hisseler oraya dahildir.
Hissenin bir kumar olmadığını, ama tek oyunda sonucun ortalamadan çok sapabileceğini unutma. Riski dağıtmak için risk yönetimi dersleri yazısına bakabilirsin. Kuralların tamamı nasıl oynanır sayfasında; hesabı denemek için bir masa aç.
Sık sorulan sorular
Hisse almak net servetimi düşürür mü?
Düşürmez. Alış ve satış aynı fiyattan yapıldığı için 30.000 ₺'lik hisse aldığında 30.000 ₺ nakit gider, 30.000 ₺ değerinde hisse gelir. Net servetin ancak sonraki endeks hareketleri ve temettüyle değişir.
En iyi hisse hangi endekste alınır?
Beklenen değer açısından düşük endeks avantajlıdır. −2'deki bir hisse daha fazla düşemez, yalnızca yükselebilir; 0'daki hisse ise temettüsüyle fiyatının yaklaşık %10'unu getirir. +3'teki hisse yükselemez ve her tur düşme ihtimali taşır.
Borç durumunda hisselerim ne olur?
Nakit yetmezse önce hisseler, en düşük endeksli bölgeden başlayarak güncel fiyattan satılır. Tapular güncel değerinin %80'ine giderken hisseler tam fiyatına satıldığı için hisse, acil durumlar için iyi bir yedektir.